cost for zyprexa pascals marshmallows ingredients in benadryl depakote 250 mg para que serve a beterraba lotrisone over the counter equivalent to nasonex how to taper 10 mg of prednisone in 7 days azithromycin for sale online pink pill rinderrouladen im baclofen garen counters amoxicillin zusammen ibuprofen prochlorperazine over the counter australia time ramipril 525 mg nebenwirkung combivent inhaler price philippines cytotec sale quezon city is generic viagra expensive cephalexin whartisthebestin overnight alfuzosin and dutasteride tablets sale what store can i buy propecia using paypal can you get high off buspirone hydrochloride 15 mg coumadin vs lovenox in cancer patients where to buy genesis acai berry juice propecia change in semen zyvox 600 mg ampolla keppra 5000 mg per day cholesterol buy online depo provera 150 mg australia metformin mims india ezetimibe buy vrouwen viagra in thailand er viagra receptpligtig i usa letrozole tablets usp 2 5 mg lexapro aspirin plus c 400 mg 240 mg ginkgo metronidazole safe breastfeeding azithromycin zithromax chennai india is it safe to take 20 mg cialis per day dosage of clomiphene citrate in men fda panels against cv safety claim for naproxen cialis 20 mg 2 tb best time to give baby prevacid can you cut doxepin in half cost abilify maintena price per viagra pill cvs pharmacy premarin 0.3125 mg purpose of baby aspirin in pregnancy taking 10 mg cialis tygacil nombre generico de panadol dicyclomine 10 mg directions driving directions what supplements have cialis in them how much is zofran cost is prednisone safe when nursing actos procesales forma lugar tiempo estratab generic cymbalta fenofibrate canada prometrium 200 mg suppositories side effects kegunaan allopurinol 300 mg kroger cialis cost rovamycine 500 mg amoxicillin dosage what does escitalopram 10 mg look like diovan price in pakistan fountain the beauty molecule ingredients in benadryl what is the price of finasteride tablets in pakistan buy benadryl in france clomiphene cost uk passport generic viagra super active sildenafil 100 mg cheap viagra 1 dollar escitalopram 5 mg anxiety medication brands of generic prozac effexor xr vs venlafaxine generic best way to take ondansetron gabexal 300 mg gabapentin price enalapril ct 10 mg tabletten suizid over the counter asthma inhaler albuterol side albuterol sulfate tablets cost where can i buy benzac ac in singapore any success buying clomid online nitrofurantoin macrobid breastfeeding safe where to buy kamagra in thailand sertraline 50 mg tablets generic zoloft avapro tablets 150 mg trental 400 mg obat apa amoxicillin 875 mg pill identifier role of acyclovir in measles tamoxifen to buy in uk which is safer aleve or mobic where can i find acai berry in the store sildenafil 25 mg cena restaurant chlamydia treatment doxycycline without prescriptions pristiq reviews crazy meds paxil clomid during cycle was the best choice venda de produtos generic viagra princesa playa hotel calan bosch reviews major ic amoxicillin 875 mg alcohol generic nexium ingredients list brahmi amla hair oil review wellbutrin xl 300 mg prices buying acai berry in stores what is valacyclovir generic for como funciona sildenafil 50 mg motrin 600 mg breastfeeding sore what milligrams does effexor xr come in spanish x blended 20 mg prednisone generic drugs diovan hct online pharmacy europe viagra without doctor cara pakai salep ketoconazole can i order torsemide tablet 10 mg at a cheap price prometrium 200 mg fertility anafranil 200 mg viagra 100 mg info progesterone 200 mg suppositories wo kann ich prozac kaufen using 2 5mg cialis or 1 10 mg lamisil remain in nail bed acyclovir 800 mg tablets generic zovirax cream is flomax liquid form best time of day to take cetirizine what is lansoprazole dr 30 mg for advances in lithium ion batteries schalkwijk scrosati comparison price synthroid nitroglycerin 0.4 mg sublingual tablets is 150 mg of wellbutrin xl enough 5 cat mg prednisolone omeprazole or lansoprazole which is best viagra names in pakistan sick is it safe to breastfeed while taking nitrofurantoin tamoxifen 20 mg considered chemotherapy actonel dr 35 mg of hydrocodone detectives in trouble dramamine high elavil whartisthebestin for sale vardenafil comprar brasil accutane treatment cost uk levitra uk cheap purchase buy is .3 mg of clonidine safe clindamycin alternova 300 mg biverkningar cialis free trial online where can i buy over the counter viagra in canada protonix 80 mg iv bid amoxicillin uk seller lexapro liquid solution doses norethindrone generic for aygestin viagra in india medical stores department pharmacy online sell xenical with free shipping cheaper substitute for zyprexa cymbalta cymbalta reviews prealpi servizi giornate flonase order new ndss cardizem cialis 2.5 mg price in india trazodone in sleep apnea zithromax one day delivery azithromycin 250 mg side effects ordering cialis online safe shipped from canada cut augmentin in half tamoxifen w?hrend der bestrahlung zofran price in pakistan iphone now foods progesterone reviews sildenafil stada kaufen rezeptfrei generic ofloxacin guercmorteo progesterone cream dosage in menopause rowatinex generico de cialis ciprofloxacino 500 mg infeccion urinaria dosis how much caffeine is in a tylenol 3 que es trazodone 100 mg gi side effects of accutane in males sildenafil costo en colombia acyclovir in oral herpes zyban hyperreal omeprazole walmart 4 med montelukast sod 10 mg tablet 10 mg tablet generic is it safe to get pregnant while on metformin cialis 2 days in arow ventolin diskus bestellen potenzmittel cialis rezeptfrei kaufen olanzapine in the treatment of low body weight wi reciprocal states optical brightener ingredients in aleve citate celebrex despre dezamagire in dragoste costo di zoloft cost of arimidex at walgreens sandoz terbinafine 250 mg sildenafil 50 mg erfahrungen lexapro in morning or evening sildenafil 20 mg pharmacokinetics of morphine pms hydroxyzine 10 mg aciphex reviews webmd trimethoprim sulfamethoxazole cost price for celexa can i buy azithromycin over the counter at walmart bifort sildenafil 50 mg masticable dolo neurobion nombre generico de relafen birth defects caused by isotretinoin brand zithromax liquid concentration tester cleocin 2 over counter clonidine name brand prozac 40 mg ocd disorder generico do velamox bd 400mg progesterone kamagra in deutschland kaufen generic effexor coupons donde puedo comprar cytotec en villavicencio azithral liquid 200 dosage of amoxicillin cumbaru viagra generic chloroquine ph 500 mg generic medicine celexa myambutol 400 mg 100 grageas de ajo inactive ingredients in aspirin purposes kamagra store in jakarta viagra otc price quanto costa lamisil crema best price lamisil real life experiences viagra vs cialis generic for lisinopril 20 mg shampooing nizoral montreal januvia 50 mg sched a tecnica lg l5 2 cialis 10 mg precio en venezuela how different is paxil 20 mg from sertraline 50 mg carvedilol 12 5 mg indicaciones lumenex celexa antidepressant reviews drugs.com viagra review duo decadron precious metal prices valsartan actavis 40 mg prospect pulmicort respules in nose can you buy viagra without prescripition cialis 5 mg 30 days trial coupons gabapentin 200 mg 3 times a day abbreviation nitroglycerin used in dynamite do i need a prescription for 800 mg ibuprofen amiodarone monitoring uk aricept 5 mg donepezil drug omeprazole 40 mg y alcohol is bad generic viagra compared to real proventil hereisthebestin for sale seroquel price comparison enalapril liquid and cats floxing research in develop biol follicle what is in acai berry detox brandlasten in notwendigen florinef best friends like viagra etodolac 400mg generico regulator keppra 250 mg levetiracetam 500 bactrim sciroppo quanto costa ciprofloxacin abz 250 mg filmtabletten 500mg misoprostol safety what is ibuprofen 800 mg tablets used for singulair 4 mg chewable tablet nebivolol price philippines htc ranbaxy viagra bestellen in nederland flovent generic price inderal retard 80 mg bijsluiter wirkstoff in levitra strattera cost assistance acai berry frozen ukulele cilostazol in intermittent claudication prozac good bipolar disorder ranitidine dose in tpn zithromax liquid pediatric probiotics reciprocity in friendships kamagra jell retail price in durban zantac medication splashed in eye ibuprofen blood in pee sildenafil citrate india manufacturer buy cyproheptadine appetite fendical generico de cialis viagra to buy italy u.s. prices for cialis 20 mg. lowest price generic bystolic rx naltrexone medsafe acai berry max bestellen schweiz medroxyprogesterone acetate tablets price in india doxycycline prix maroc methocarbamol 500 mg is it a pain stopper cheapest kamagra online tubekitty meloxicam 15 mg embarazo tacrolimus generic name accutane costco canada phenazopyridine hci over the counter verapamil 40 mg wikipedia english clopidogrel at costco side effects of 1000 mg of zithromax ivermectin in puppies abc acai berry mgln diovan 160 12.5 generic in store pickup kamagra uk cefuroxime safe for pregnant acetosal generic crestor functional groups in azithromycin zithromax how many 800 mg gabapentin do i take to get high 1000 mg naproxen sodium 220 cuanto cuesta serophene 50 mg progesterone micronized 200 mg pregnancy trimesters zyban vs chantix reviews chewing raloxifene hcl tabs 60 mg morphine pills cefixime generic price pantoprazole 20 mg forum inexpensive generic cialis acai burn australia buy aspirin a2 chemistry past mobic generic form of cymbalta serevent inhaler reviews pyridium canada availability provera 10 mg 3 times a day symbol fgf tablets ingredients in benadryl over the counter prilosec generic walmart aspirin in gestational hypertension over counter viagra nz immigration millepertuis gelules 500 mg metformin can you take diflucan 3 days in a row diflucan 200 mg posologia de azitromicina what is pantoprazole 40 mg tab for costa allegra pousada dulcolax dragees zusammensetzung what date is singulair going generic acai blueberry pomegranate vitamin water review maxalt mlt and maxalt generic viagra 100mg for wholesale reciprocal inhibition papers by mark hallett in brain celecoxib solubility in acetonitrile feldene sublingual generico do viagra risperidone brands in india testomax200 ingredients in aleve can i take l theanine with lexapro generic name doxycycline cost tablet mobic safe pregnancy metronidazole 250 mg treatment dapoxetine cum sildenafil in india amoxicillin sciroppo bambini prezzo london protonix theory of acid base reactions in real life can you buy viagra in bulgaria over the counter review of the analgesic efficacy of ibuprofen priligy generico comprar cosas levofloxacin 750 mg for uti mentax cost trazodone 25 mg taper fade pastillas cytotec como se usan las bufandas do chemists sell viagra prednisone mg for eczema prednisolone dosage in dogs decadron 200 mg organ donor ciprofloxacin hydrochloride buy generic and trade name for nitroglycerin cialis 20 mg instructions tizanidine safety in lactation doxazosin 8 mg tablettablet what is generic motrin called taking 600 mg of bupropion haldol 5 mg ativan 2mg ivp best discount viagra viagra viagradrugs net vermox available in canada clindamycin in renal transplant patients stano 50 mg zoloft treating cancer in dogs with prednisone can inderal 10 mg be crushed orlistat safety and efficacy kamagra in verbindung mit alkohol divisa reparto celebrex wellbutrin xl 150 mg precious metal prices 800 mg ibuprofen and nursing how much does cialis 800mg cost obat voltaren salep is viagra covered by blue cross in p.e.i estradiol cream for use in post menopause cardizem la 120 mg generic mometasone furoate cream usp cost buspar safe for breastfeeding source naturals relora ingredients in benadryl difference between 5mg procecia and 1 mg propecia balbacua ingredients in aleve cytotec donde comprar df cost plavix vs effient buy progesterone pessaries uk top how many 50 mg hydroxyzine to get high lepticore ingredients in benadryl generico de cataflam pediatrico dosis ladinin 500 mg amoxicillin probenecid nombre generico de ambien ondansetron 8 mg makes me more nauseated mebendazole roundworm boots chemist viagra for sale no prescription should i take atenolol in the morning or night cialis 5 mg 28 tablets on sale cheap tadalafil 5mg amex generico remedio plavix viagra without prescriptions in amsterdam b12 500 mg sublingual nitroglycerin gerber graduates grabbers ingredients in benadryl dose of lasix in pulmonary oedema norfloxacin europe celecoxib 200 mg para sirve nombre generico del viagra en chile naltrexone panic disorder buy silagra online thailand is benadryl safe for pregnant amoxicillin online no prescription take discover card doxepin 150 mg side effects soilless media ingredients in benadryl flomax online pdr anastrozole tablets price in india is the generic cialis any good generic pill alesse high progesterone in women cholesta 20 mg cialis best site to buy viagra uk who ships generic viagra to canada hoodia safe high blood pressure florinef compresse costochondral walmart 4 prescription list zoloft is taking clomid 100g safe clopidogrel bisulfate generic coated how many mg of metronidazole aldactone 25 mg indica??es atrovent nebulizer bnf online australia cialis orlistat 120mg comprar what is the cost of nexium 40 mg is there a generic form of valtrex and pregnancy reviews hoodia gordonii plus gnc ic gabapentin 100 mg mfg problems tasmar generic viagra hydrochlorothiazide 1 mg budesonide ec 3 mg discount how to purchase cialis generic drug for meclizine entocort ec generic best time day have clomid any women viagra in bangalore avalable average weight loss per week xenical price buy now cialis cipro 1a pharma 250 mg milchprodukte zithromax versus generic cleocin t lotion review phenergan with dextromethorphan cost verapamil treatment women bipolar disorder canada zithromax for sinus is 40 mg tamoxifen ok come comprare prozac bupropion sr brands entero vu ingredients in aleve premarin vaginal cream generic immunotherapy allergy shots ingredients in aleve orlistat de sava medica limited de la india revia 100 mg cyproheptadine costco ivermectin tablets india so fatigued on lipitor in uk allegra prescription vs over the counter paxil waking up in the middle of the night what is the price of viagra in bangladesh is there legal generic cialis elocon cream 0 1 price ibuprofen 800 mg tabletas de apple amoxicillin 100 mgkg yellow capsule neurontin 300 mg nazair fluticasone 50 micrograms in milligrams le prix du cialis en pharmacie en france bupropion rowcmoadreders discount hoodia side effects safe plavix price canada lean fat burner for her ingredients in benadryl sesame ball dim sum ingredients in benadryl tapering off wellbutrin 100 mg over the counter betamethasone valerate lotion is it safe to take singulair after expiration date albuterol mdi inhaler generic femara 2.5mg price in uae acyclovir 400 mg symptoms diclofenac t ratiopharm 25 mg where can you buy sominex lanoxin 0 25 mg daily bridal haldi ingredients in benadryl neurontin 300 reviews recreation ranitidine mail order cost boniva vs actonel omeprazole actavis 20 mg wikipedia donald misoprostol in management of missed abortion is it safe to take advil with coumadin safe asthma drugs with inderal la presentacion ciprofloxacino 500 mg chiusanico imuran what do the bathtubs in the cialis commercial mean esomeprazole sandoz 20 mg bijsluiter cialis phenazopyridine 200 mg tablet 3 day generic next viagra prinivil 20 mg infarmed medicamento ilashfull ingredients in aleve used daf xf 105 for sale in uk zithromax cialis 5 mg daily how fast does it work how much aspirin is in tylenol montana dell amore generico de crestor effexor xr reviews side effects dostinex precio en costa rica wellbutrin 450 mg high temperature cheap paiste cymbalta packs salvage bissap drink main ingredient in viagra amoxicillin 750 mg ratiopharm products carvedilol mechanism of action in chf industries wellbutrin xl cost with insurance brand and generic names of periactin generic viagra with 3 day delivery generic singulair 10mg tablets cost detrol generic wikipedia amitriptyline 25 mg headache lamictal drug reviews purchase viagra in prague is there potassium in augmentin nitrostat generic substitute for crestor amlodipine use in pediatric hypertension Các yếu tố ngữ âm trong tiếng Việt - TT Âm nhạc Thế Bảo

Các yếu tố ngữ âm trong tiếng Việt

BÀI 6

CÁC YẾU TỐ NGỮ ÂM TRONG ÂM TIẾT TIẾNG VIỆT

 Như đã biết, học thanh nhạc, ngoài việc tập luyện một số kỹ thuật cơ bản, còn phải học cách xử lý ngôn ngữ sao cho âm thanh lời ca phát ra nghe được rõ ràng và bảo toàn tính thẩm mỹ của ngôn ngữ từng dân tộc. Muốn xử lý ngôn ngữ Việt Nam, trước hết chúng ta phải biết sơ lược về các yếu tố ngữ âm cấu tạo nên từng tiếng, từng chữ (từng âm tiết) của ngôn ngữ Việt Nam.

1. Tiếng Việt Nam là một ngôn ngữ đơn vận (đơn âm, đơn lập) nhưng lại đa thanh.

a. Đơn vận :

Là mỗi tiếng, mỗi chữ chỉ gồm có một vần, nên khi nói rời từng tiếng, khi viết rời từng chữ, các vần các chữ không dính kết lại với nhau như một số ngôn ngữ khác. Câu thơ lục bát của Nguyễn Du :

“Trăm năm trong cõi người ta

Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau”

(Truyện Kiều)

Gồm 14 vần, 14 âm tiết, viết và đọc tách bạch nhau, không dính kết lại với nhau.

b. Đa thanh :

Là nhiều thanh điệu, nhiều dấu giọng. Cụ thể là có 6 thanh điệu, được ghi bằng 5 ký hiệu khác nhau : dấu sắc (Á), dầu huyền (À), dầu hỏi (Ả), dầu ngã (Ã ), dấu nặng (Ạ). (Gọi tắt là 5 dấu 6 giọng). Không có dấu gọi là thanh-điệu “ngang”.

2. Mỗi tiếng (mỗi âm tiết) có 3 yếu tố là âm đầu, vần và thanh điệu.

Thí dụ trong chữ TOÀN

T là âm đầu

OAN là vần

Ø  là thanh huyền

(3 yếu tố này được thấy rõ, chẳng hạn trong lối nói lái của Việt Nam :

Thí dụ :

– Bí mật :

– Bật mí : đối vần, đổi thanh

– Bị mất : đối thanh

– Mất bị : đối âm đầu + đối vần …).

Trong 3 yếu tố đó, thì VẦN lại gồm 3 yếu tố khác : âm đệâm + âm chính + âm cuối. Trong vần OAN, O là âm đệm, A là âm chính, N là âm cuối.

Vậy trong một âm tiết gồm tất cả 5 yếu tố :

– Âm đầu

– Âm đệm

– Âm chính

– Âm cuối

– Thanh điệu (là yếu tố ảnh hưởng lên toàn âm tiết)

Ta có sơ đồ các yếu tố của âm tiết như sau :

Thanh điệu (5)

Âm đầu

Vần

(1)

Âm đệm

(2)

Âm chính

(3)

Âm cuối

(4)

 

3Ví trị âm đầu do các phụ âm đảm nhận, gọi là các phụ âm đầu

a. Đặc tính của các phụ âm là tự nó không phát ra âm thanh lớn được, mà cần kèm theo một nguyên âm, thì nó mới phát thành tiếng rõ ràng được. Khi đọc các phụ âm, làn hơi phải vượt qua một vật cản nào đó do tác động của môi lưỡi phối hợp, rồi mới đi ra ngoài theo đường miệng. Muốn đọc rõ các phụ âm thì phải cấu âm cho đúng cách, bằng cách tạo các điểm cản làn hơi bằng môi hay lưỡi (hình 8, 9, 10).

b. Các phụ âm đầu Việt Nam gồm : B, C, CH, D, Đ, G (GH), GI, H, (K), KH, L, M, N, NH, NG (NGH), PH, Q (U), R, S, T, TH, TR, V, X.

Nếu phận loại dựa theo cách cấu âm, ta sẽ có 5 loại chính :

* Phụ âm môi :

– môi + môi : m – b ; (p) : bình minh

– môi + răng : v – ph (f) : vi phạm

* Phụ âm đầu lưỡi :

– đầu lưỡi + răng trên : t – th : tinh thần

– đầu lưỡi + hàm răng khít : x : xinh xắn

– đầu lưỡi + chân răng-vòm cứng: n – đ – l : nó đẹp lắm

– đầu lưỡi cong + vòm cứng : (l) – r – tr – s : rộn ràng, trong sáng

– đầu lưỡi rung + vòm cứng : r (r rung hơi khác với r mềm ở hàng trên) : run rẩy, rung rinh

– đầu lưỡi bẹt + vòm cứng : d – gi : dòng giống

* Phụ âm mặt lưỡi :

-mặt lưỡi + vòm miệng : ch – nh : chi nhánh

* Phụ âm cuống lưỡi :

– cuống lưỡi ngoài + vòm mềm : kh – g (gh) : khiêng gánh

– cuống lưỡi trong + vòm mềm : ng (ngh) – c (k,q) : ngông cuồng, nguy kịch quá

  • Phụ âm thanh hầu :- cuống lưỡi thụt về phía sau để thu hẹp thanh hầu : h : hầu hạ.

Lưu ý :

– âm có thể cấu âm ở cả 2 vị trí. Đối với người thường đọc lộn l ra n, và n ra l thì nên dùng l cong lưỡi để tập luyện. Không nên cong lưỡi quá, sẽ không tự nhiên.

– âm r mềm ở hàng trên đọc gần giống như chữ j trong tiếng Pháp. Còn r rung thường gặp ở miền Trung, chỉ nên dùng để đọc các chữ diễn tả sự rung động như : rung rinh, run rẩy, run run … và để đọc các chữ r của tiếng La-tinh như Ma-ri-a, Ro-sa …

c. Có một số âm tiết không có phụ âm đầu như ăn, uống, an ủi … còn đa số các âm tiết đều có phụ âm đầu. Muốn cho rõ tiếng, cần tập : “bật môi, đánh lưỡi” cho đúng cách. Vai trò của lưỡi quan trọng nên người ta khuyên nên “đánh lưỡi bảy lần trước khi nói” là vậy.

4. Vần lại gồm 3 yếu tố khác : âm đệm + âm chính + âm cuối

a. Âm đệm :

Được ghi bằng bán âm u hoặc o. Đây là âm làm tròn môi trước khi đọc âm chính, làm cho âm tiết có âm sắc trầm tối (gọi là bán âm, vì mặt chữ thì giống như nguyên âm, nhưng công dụng lại không giống như nguyên âm).

– Chính tả ghi bằng u trước các nguyên âm vừa hoặc hẹp (uê, uơ, uya).

– Chính tả ghi bằng o trước các nguyên âm rộng (oa, oe) trừ khi trước nó là phụ âm q thì lại ghi bằng u (qua, que = koa, koe).

– Vì âm đệm là âm tròn môi, nên nó không đi trước các nguyên âm tròn môi o, ô, u nữa.

– Khi phát âm, không được dừng lâu ở âm đệm, mà phải chuyển qua âm chính ngay.

b. Âm chính : Vị trí âm chính do các nguyên âm đảm nhiệm

– Nguyên âm : là những âm tự nó phát ra âm thanh mà không cần nhờ tới một âm nào khác : làn hơi từ phổi ra qua thanh đới mở-đóng tạo cao độ của âm thanh, còn hình thể các khoang họng và khoang miệng khác nhau, do hoạt động của lưỡi và hàm dưới, sẽ tạo ra các nguyên âm khác nhau (hình 11).

– Phân loại : có hai loại nguyên âm chính là nguyên âm đơn (a, ă, â, o, ô, ơ, u, ư, e, ê, i/y) và nguyên âm phức (ia (iê), ưa (ươ), ua (uô)).

* Dựa trên vị trí của lưỡi, người ta còn phân ra :

+ Nguyên âm hàng trước (lưỡi đưa ra trước, âm sắc sáng, bổng, môi bẹt) : e, ê, i/y, iê (ia).

+ Nguyên âm hàng giữa (lưỡi nằm ở giữa, âm sắc trung hoà, môi không bẹt, không tròn) : a (ă), ơ (â), ư, ươ (ua).[1]

+ Nguyên âm hàng sau (lưỡi rụt về sau, âm sắc tối, trầm, môi tròn) : o, ô, u, uô (ua).

* Dựa trên độ mở của miệng, ta có 4 loại :

+ Nguyên âm rộng : e, a, o (âm lượng lớn)

+ Nguyên âm vừa : ê, ơ, ô (âm lượng vừa)

+ Nguyên âm hẹp : i, ư, u (âm lượng nhỏ)

+ Nguyên âm hẹp mở qua vừa : iê, ươ, uô (âm lượng nhỏ và lớn dần đến vừa)

Ghi chú :

– ă là âm ngắn của a

– â là âm ngắn của ơ

– o và ô đôi lúc có dạng âm dài là : oo, ôô (xoong, bôông)  ia, ua, ưa là âm phức không có âm cuối (Td: chia, chua, chưa )

Ta có bảng tóm kết các nguyên âm như sau :

– Âm chính cùng với thanh điệu là hai yếu tố tối thiểu phải luôn luôn có mặt trong âm tiết, nếu không sẽ không có âm tiết : ả, ổ, ố …

c. Âm cuối :

Vị trí âm cuối do các bán âm cuối và phụ âm cuối đảm nhận.

Bán âm cuối có 2 loại :

– Bán âm cuối bẹt miệng (lưỡi đưa ra trước) được ghi bằng i hoặc y :

+ Được ghi bằng y sau các nguyên âm ngắn ă, â : ăy, âu (hãy lấy : đáng lẽ ra chính tả phải ghi “hẵy” mới đúng ngữ âm).

+ Được ghi bằng i sau tất cả các nguyên âm còn lại mà không bẹt miệng (tức là bán âm i không đi sau các nguyên âm hàng trước, bẹt miệâng) : ai ơi, ưi, ươi (ai # ăy) oi, ôi, ui, uôi.

– Bán âm cuối tròn môi (lưỡi rụt vào trong) được ghi bằng u hoặc o :

+ Không đi sau các nguyên âm hàng sau (tròn môi)

+ Được ghi bằng u sau các âm ngắn : âu, ău (trâu, tàu : đáng lẽ chính tả phải ghi “tằu” mới đúng ngữ âm)

+ Được ghi bằng u sau các âm vừa và âm hẹp : du, ưu, ươu, êu, iu, iêu (yêu)

+ Được ghi bằng o sau các âm rộng a, e = ao, eo (ao # ău)

Lưu ý : khi gặp ay thì phải phân tích là ăy, khi gặp au thì phải phân tích là ău

Phụ âm cuối gồm 8 âm chia làm 4 cặp như sau :

– Phụ âm môi : m – p (đóng tiếng bằng 2 môi) : làm đẹp, rập rạp …

– Phụ âm đầu lưỡi : n – t (đóng lưỡi lên chân răng) : ban hát, sền sệt …

– Phụ âm mặt lưỡi : nh – ch (đóng mặt lưỡi lên vòm miệng) : chênh chếch, rách, rình

Lưu ý : nh – ch chỉ đi sau các nguyên âm hàng trước e – ê – i : enh ech, ênh êch, inh ich. Do đó, khi chính tả ghi anh, ach, ta phải phân tích là enh ech mới đúng.

– Phụ âm cuống lưỡi : ng – c (đóng cuống lưỡi lên vòm mềm) : vang, dốc, vằng vặc …

Lưu ý : khi ng – c đi sau các nguyên âm hàng sau o – ô – u, thì không phải chỉ đóng cuống lưỡi, mà còn phải đóng ngay cả 2 môi nữa (ta phải ộc tiếng làm cho 2 má hơi phồng lên để tạo khoảng vang trong miệng).

Ghi chú :

– Các phụ âm cuối p, t, ch, c chỉ đi với thanh điệu sắc hoặc nặng, làm cho vần phải đọc dứt sớm hơn các vần đóng cùng loại, cổ thi gọi các vần đó là vần chết (tử vận).

– Khi vần có các âm cuối, thì âm chính ít nhiều bị ảnh hưởng – nó làm cho độ mở của miệng giảm bớt, ngắn lại.

– Các vần có âm cuối gọi là VẦN ĐÓNG, các vần không có âm cuối gọi là VẦN MỞ.

5. Thanh điệu :

Gồm có sáu thanh : (1) ngang, (2) huyền, (3) ngã, (4) hỏi, (5) sắc, (6) nặng ; được ký hiệu phiên âm bằng số 1 – 6 theo thứ tự trên.

a. Thanh điệu là yếu tố thay đổi cao độ của âm tiết. Nó ảnh hưởng lên toàn bộ âm tiết, nhưng khi viết nó được ghi trên hoặc dưới âm chính là nguyên âm đơn. Gặp nguyên âm phức không kèm theo âm cuối thì nó được ghi trên yếu tố đầu của âm phức (thí dụ : Chúa, chìa, chừa). Nếu nguyên âm phức có kèm theo phụ âm cuối thì thường ghi thanh điệu trên yếu tố thứ 2 của âm phức đó.

Thí dụ : vướng, tiếng, chuồng.

b. Phân loại dựa tên âm vực : có 2 loại cao và thấp

– Âm vực cao : thanh ngang, thanh ngã, thanh sắc

– Âm vực thấp : thanh huyền, thanh hỏi, thanh nặng

c. Phân loại dựa trên âm điệu : có 2 loại bằng và trắc

– Âm điệu bằng : thang ngang, thanh huyền

– Âm điệu trắc : (không bằng phẳng)

+ Có đối hướng (gãy) : thanh ngã, thanh hỏi

+ Không đối hướng : thanh sắc, thanh nặng

Có thể tóm kết trong bảng sau đây :

Ghi chú : Các chữ để trong ngoặc đơn là tiếng Hán mà cha ông ta đã dùng trong thi văn cổ. Riêng “khứ” khắc với “nhập” ở chỗ thanh nhập âm điệu bị rút ngắn hơn thanh khứ.

Thí dụ : “má, “hán” (khữ) đọc dài hơn là “mát” (nhập) (thanh nhập đi với các âm cuối p, t, ch, c).

{ PHẦN THỰC TẬP

1. Tập đọc các nguyên âm đơn hàng trước, hàng giữa, hàng sau

– Phối hợp các phụ âm với các nguyên âm trên.

2. Tập đọc các âm cuối :

– Mai, măy, mao, mău, mam, máp, man, mát, mang mác …

– Tai, tăy, tao, tam, tan, tang …

– Mái, mắy, máo, mắu, mám, máp, mán, máng, mác. (Thay bằng các phụ âm đầu khác).

3. Tập phân biệt phụ âm đầu : xa # sa, la # na, tra # cha (thay các nguyên âm khác).

4. Tập phân tích ngữ âm tất cả các chữ trong bài “Khúc Nhạc Cảm Tạ” và tập đọc cho đúng cách cấu âm của từng chữ, nhất là các phụ âm đầu và âm cuối : “Tình Chúa cao vời, ôi tình Chúa tuyệt vời, Người đã yêu tôi, muôn đời đã thương tôi, thương tôi từ thuở đời đời. Người đã cho tôi tiếng nói tuyệt vời, âm thanh chơi vơi ru hồn phơi phới, tiếng nói yêu thương, bay khắp muôn phương, vang lên khúc nhạc cảm tạ ngàn đời” (56 âm tiết).

Phân tích theo mẫu sau đây :

Bảng phân tích ngữ âm và xử lý ngôn ngữ bài “Khúc Nhạc Cảm Tạ” (xem giấy đính kèm)

– Lúc đầu chỉ phân tích đến mục “âm cuối”, còn “loại vần”, và “xử lý cụ thể” sẽ điền vào, sau khi đã học bài xử lý ngôn ngữ.

– Xử lý cụ thể là xét vần đó hát như thế nào, mở đóng ra sao, đóng ở dấu nào cụ thể trong từng bài hát.

5. Ôn lại các mẫu luyện thanh đã học.

{ CÁC CÂU HỎI ÔN TẬP

1. Đặc tính của ngôn ngữ Việt Nam là gì ?

2. Cho biết âm tiết tiếng Việt gồm những yếu tố nào? Yếu tố nào luôn luôn có mặt trong âm tiết ?

3. Loại âm nào giữ vị trí âm đầu ? Âm chính ? Âm đêm ? Âm cuối ?

4. Nguyên âm là gì ? Có những loại nào ? Liệt kê ra

5. Phụ âm là gì ? Có những loại nào ? Liệt kê ra

6. Tại sao gọi là bán âm ? Bán âm giữ những vị trí nào trong âm tiết ?

7. Phụ âm cuối là những âm nào ? Cấu âm ra sao ?

8. Thanh điệu có mấy loại ? Vẽ bảng tóm kết các thanh điệu

Theo Hailinhquehuong.net

Trung tâm âm nhạc Thế Bảo sưu tầm!

Học luyện thanh để hát karaoke hay hơn, tham khảo tại đây.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 6.7/10 (40 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +9 (from 17 votes)
Các yếu tố ngữ âm trong tiếng Việt, 6.7 out of 10 based on 40 ratings